donderdag 10 april 2008

In de knel? Neem geen grote beslissingen

Er zijn situaties waar je helemal in vast kan komen te zitten. Een crisis. Situaties die je soms lijken te overkomen. Situaties waarin je terecht bent gekomen door keuzes te maken en beslissingen te nemen. Actief, of passief. Niet kiezen levert ook een resultaat op. Niet beslissen is een van de beslissingen die je kunt nemen.





Op het moment dat je ergens in de knel zit is het nemen van een beslissing vaak niet de beste manier om daarmee om te gaan. Dan heb ik het niet over in de knel zitten als je in een auto zit die te water is geraakt en langzaam volloopt.


Dat je in de knel zit is je duidelijk. Je voelt je beroerd, benauwd, kwaad, verdrietig, het hele circus van 'negatieve' emoties kan langskomen. Die gevoelens zeggen 'dit is niet pluis', iets anders is gewenst. Wanneer het mogelijk is (en dat is vaak het geval) neem dan geen grote beslissingen. Je loopt vast in je werk en dat heeft in je beleving met allerlei omgevingsfactoren te maken. Je voelt de neiging om je baan op te zeggen, de boel de boel te laten en met de noorderzon te vertrekken of om onder je dekbed te verdwijnen.


Je kunt deze rottige situatie leren als een situatie die van waarde is in het ontdekken wat voor jou belangrijk is. Blijf zitten en kijk of je met de nieuwsgierigheid van een padvinder die een mier bestudeert naar jezelf kunt kijken. Als je daar maar een heel klein stapje in kunt zetten is het al geweldig. Het is een ware kunst om dit te doen. Je voelt je rot en de bijbehorende gevoelens overweldigen je misschien. Maar jij besluit met je vergootglas jezelf en je situatie te bestuderen als die padvinder die mier bestudeert. Heel moedig!





Het is zelden zo dat een situatie alleen zo wordt zoals hij is door toedoen van de omgeving. Het is ook zelden zo dat een situatie alleen zo wordt door toedoen van jou. Voor jouw leerproces is het ondersteunend wanneer je tegen jezelf kunt zeggen: op een bepaald niveau heb ik ervoor gekozen om in deze situatie terecht te komen. Let op: het gaat niet om jezelf slecht te maken, of om je schuldig te voelen of af te straffen. Kijk of je het begin van het filmpje kunt oppakken. Wanneer begon de situatie niet meer 100% te voelen? Wanneer heb je iets gedaan, of niet gedaan? Wanneer heb je je uitgesproken, of heb je juist gezwegen? Wanneer ben je doorgegaan of juist gstopt? Zie jezelf nog steeds als de padvinder met het vergrootglas: "bij het einde van het blaadje stond de mier even stil, stak zijn voelsprieten in de lucht, draaide zich om en liep terug". Het helpt je als je de concrete dingen zo kunt beschrijven, neutraal. Dus niet: "Die stomme mier liep het doodlopende takje op en het duurde een eeuwigheid totdat dat idiote beest eindelijk de weg terugvond."


Wees mild voor jezelf en nieuwsgierig. Als je vooraf geweten had wat je nu weet, had je wellicht andere beslissingen genomen. Je bent nu bezig om iets over jezelf te leren wat je je nog niet bewust was. Dit is een hele waardevolle tijd, ook al is hij wellicht uiterst pijnlijk. Je hebt ten tijde van het onstaan van de situatie gedaan wat je op dat moment als beste beschouwde. Als je het anders geweten had, had je het anders gedaan.





Wanneer je in deze situatie grote beslissingen gaat nemen, gaat je aandacht en je energie zitten in: DIT niet meer! Ik moet hier weg! Dit rottige gevoel moet verdwijnen! Je gaat dan wel verder, maar je mist de unieke kans, waar je zelf aan meegecreƫerd hebt, om te leren van wie jij (ook) was in deze situatie.


Het kan zijn dat je op enig moment aankomt op het punt waarop je ziet wat je hebt gedaan, wie je bent geweest en je moedeloos voelt. Ik weet het niet meer. Je zit in de put.





In de put mag je vertouwen op de wijsheid die in een paar spreuken is opgesloten:


Vlak voor de zonsopkomst is de nacht het donkerste.


Als de nood het hoogst is, is de redding nabij.





Wanneer je tot hier toe de moed hebt gehad om onder ogen te komen wie jij geweest bent mag je jezelf een enorm compliment geven. Onze primaire overlevingsmechanismen zeggen namelijk heel andere dingen: weg hier! foute boel!


Maar dat zeggen ze ook wanneer je op een hoge bergtop staat, met weinig zuurstuf en afvriezende vingertoppen. De kracht van ons verstand kan ervoor kiezen om niet op die impulsen in te gaan.





Op enig moment wordt het duidelijk wat er te doen is. Misschien is dat een groot inzicht, met halleluja en een groot strijkorkest op de achtergrond. Wellicht is dat een eerste kleine stap op weg naar iets anders, startend vanuit de gedachte: ik weet het niet meer........ Je bent op de rand van je ervaring aangekomen. Dat is eng, dat is spannend en daar is de gelegenheid om iets nieuws te gaan doen en te gaan ervaren. Onzeker, en met nieuwe mogelijkheden.......

Geen opmerkingen: